Golf
Als je het ons vraagt, is er geen sport waarbij het sociale aspect zo groot is als bij golf. Wetende dat sociaal en sociologisch niet hetzelfde betekent, leek het toch interessant om daarom golf te bekijken. Vanuit de pure natuur van de sport laat ze enorm veel ruimte voor de spelers om met elkaar om te gaan. Je slaat je balletje, de anderen doen hetzelfde en de spelers die niet aan de beurt zijn, die praten even bij. Wanneer iedereen zijn beurt dan heeft gespeeld, is het op weg naar het balletje. Er is dus enorm veel tijd om te praten. De sport lijkt op het eerste zich ook niet direct lichamelijk inspannend, het zit hem vooral in precisie en techniek. Net omdat deze sport zo rustig kan gespeeld worden, kan je er iedereen voor uitnodigen. Zo is ook het concept van een zakenafspraak rond golf ontstaan. En vandaar hoogstwaarschijnlijk de status die bij golf hoort. Denken we dan toch…
Maar laten we golf aspect per aspect bekijken…
DE GOLFER
Een golfspeler heeft toch wel een vrij hoge waardering in onze maatschappij. Er hangt een zekere vorm van elitarisme rond het hele gebeuren: golf is een sport voor het chiquere, rijkere volk – zo denken velen. Verwachtingen omtrent golfers hebben we niet alleen qua status, ook wat betreft het uiterlijk heeft iedereen wel zo’n beeld van de ‘typische golfer’. Steeds voorzien van zonnebril en hippe pet, mooi gestreken hemdje met débardeur, de gekende short met witte sokken. En mannelijk.
GOLF EN VROUWEN
Maar een groter vooroordeel dan dat uitsluitend mannen de sport beoefenen, bestaat bijna niet. Golf is dan wel vooral gekend als mannensport, toch worden er ook regelmatig aparte toernooien voor de vrouwelijke speelsters georganiseerd. Vooral in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië kennen ze een steeds groter wordende populariteit. De bekendste zijn het Kraft Nabisco Championship, het LPGA Championship, de U.S. Women’s Open en de Women’s British Open.
BOERENGOLF
Ook het idee dat sport enkel voor het rijke, verwende elitevolk is, kan meteen al tegengesproken worden. Om de sport ook voor de ‘gewone’ mens toegankelijk te maken, werd ‘boerengolf’ bedacht. Deze variant, die op 14 juni 2007 officieel geregistreerd werd door het bedrijf Farmers Golf, wordt al meer dan 60 jaar gespeeld. Soortgelijke varianten zijn klompgolf, plattelandsgolf, boerderijgolf en agrogolf – deze hebben elk hun kleine afwijkingen, maar kennen hetzelfde achterliggende idee en zijn uit dezelfde instelling gegroeid. De sport wordt, zoals de naam al doet vermoeden,, vooral op boerderijen gespeeld. De green bestaat meestal uit meerdere weilanden en is dus geen vlak grasveld; zoals bij gewone golf. Momenteel zijn er in Nederland al meer dan 350 locaties waar de sport beoefend kan worden. Bij boerengolf is het vooral om de gezelligheid te doen: speciale, dure kleding is dan ook absoluut niet nodig. Laarzen of oude schoenen om eventuele modder te doorploeteren volstaan, en ook aan infrastructuur en materiaal wordt weinig geld besteed. De club is een eenvoudige houten steel van ongeveer 18 cm met onderaan een massieve klomp, een eenvoudige emmer met daarbij een vlag met nummer wordt als hole gebruikt en eender welke bal van 16 cm diameter kan dienst doen als speelbal.
In België bestaat de sport sinds 2003, en heeft sinds kort zijn eigen kampioenschap.
GOLF EN CULTUUR
Dat mensen zo vasthouden aan het typische beeld van ‘de golfer’, de schatrijke man die zijn sport gebruikt om indruk te maken, is echter niet verwonderlijk. Golf verschijnt niet vaak op het witte doek, maar films zijn er wel degelijk. En ook daar blijft het hautaine beeld overeind. Zo is in The Legend of Bagger Vance de rol van golfer weggelegd voor de schatrijke Rannulph Junuh, laat Tin Cup zien hoe Roy McAvoy de psychologe Molly Grisworld voor hem wil winnen door de US Open te winnen en in The Greatest Game Ever Played wordt de arme Francis Ouimet automatisch al als underdog bekeken omdat hij moet opboksen tegen twee rijke Britse topgolfers.
En neem eender welke tv-serie waar golf even in voorkomt, gegarandeerd dat men ook daar niet afwijkt van de stereotiepe golfer – integendeel.
In boeken komen we hetzelfde tafereel tegen (bijvoorbeeld in Riverbank Tweed and Roadmap Jenkins: Tales from the Caddy Yard) maar voor games geldt het tegenovergestelde.
De ‘gewone’ games zijn niet erg populair (wat we misschien kunnen linken aan het feit dat golf vaak gezien wordt als een saaie sport?) en moeten het hebben van de special effects en leuke karakters. Super Swing Gol Pangyaf, met spelers in animestijl en Ace Golf, met grappige karakters in plaats van normale golfers zijn beide voorbeelden van pogingen om met andere karakters de spelletjes interessanter te maken. Ook Extreme Golf gebruikt absoluut geen clichégolfers als spelers en werd zelfs bijna ongeschikt ongeschikt voor adolescenten bevonden door hun seksueel voorkomen (het spel werd dan ook bijna alleen door jongens gespeeld)
Op veel populariteit moeten deze spelen echter ook niet rekenen. Het publiek dat deze games speelt is zo mogelijk nog beperkter dan hetgeen dat golft, en ook enorm verschillend. De makers houden er dan ook rekening mee dat de typische ‘rijke golfers op het gras’ zich ook niet meteen zullen ‘verlagen’ en bezighouden met dit soort spelen.
GOLFTOERISME
Een ander teken van het elitarisme rond golf is het feit dat er zelfs iets bestaat als ‘golftoerisme’. Vooral in Europese landen zijn dit soort reizen, waarin mensen op reis gaan speciaal om te gaan golfen, een groeiende markt. Bepaalde landen (of streken) leven hoofdzakelijk van golftoerisme. Uiteraard vooral een economisch gegeven, maar ook op sociaal vlak staat hier de golf centraal. Zo duiken er massaal speciale golfrestaurants op (waar enkel golfers binnen kunnen en mogen!), geldt er in de hotels een speciale uurregeling en op heel wat plaatsen (die daarom niet eens iets met de sport te maken hebben) krijg je enkel toegang na vertoon van het Golfvaardigheidsbewijs (GVB). Golftoerisme is vooral bekend in de ‘typische golflanden’ zoals Groot-Brittannië, Canada en de VS, en populaire gebieden zijn (dankzij hun warm of mild klimaat) Spanje, Frankrijk, Duitsland, Portugal en Italië.
Om te weten hoe het nu eigenlijk echt zit met alle vooroordelen en de ontkrachtingen daarvan, wilden we ten rade gaan bij een kenner. We hebben dan ook een interview afgenomen van een jonge, 19 jarige kerel die is beginnen golfen omdat zijn ouders dat een goed idee vonden. Hij golft in gewone kledij, gaat met de fiets en zal waarschijnlijk nooit of te nimmer neerkijken op iemand anders. Onorthodox? Misschien…
INTERVIEW: WOUT COVELIERS
1: Is er zoiets als een algemene golfer?
Niet echt. Het is allemaal heel divers. Ik zelf ben iemand die het doet omdat hij het leuk vindt. Bij contact met andere clubs merk ik wel dat er enorm grote en chique clubs zijn. Het valt ook meteen op dat er heel veel golfers zijn die het doen vanwege de status die er aan vasthangt.
2: Golf is een sport die uitgevonden is in Schotland, en op zich een vrij ruwe, simpele sport. Toch is het een sport waar veel prestige aan vast hangt, in Amerika bijvoorbeeld is golf enorm groot. Hoe zou dat komen denk je?
Wel, ik denk dat het komt omdat het een vrij rustige sport is. Je wacht een groot deel van de tijd, of je bent veel onderweg. Dus, op een bepaald moment zal iemand hebben doorgehad dat het een goed moment is om over zaken te praten en mensen uit te nodigen. Ondertussen komt het ook doordat clubs en materieel bijna zo goed zijn als ze kunnen zijn. Nog meer vooruitgang kost enorm nog meer geld.
3: Golfer zou je met een beetje verbeelding een positie kunnen noemen. Maar zou je het ook een rol durven noemen?
Vroeger veel meer dan nu. Zo was er vroeger een heel strikte dresscode. Geen jeans, geen t-shirts. Maar dat verandert. Vroeger had je ook veel geld nodig gewoon al om golf te spelen. Nu verschuift langzaamaan het doelpubliek.
4: Kom je voor jezelf dan ook met conflicten te zitten?
Soms wel. Met de spelregels en tradities niet. Maar met huis- en clubregels bijvoorbeeld wel. Maar meestal kies ik er dan voor om de clubregels op te offeren – liever dan persoonlijke.
5: Zijn er bepaalde rolattributen of statussymbolen verbonden aan ‘golfer zijn’?
Niet echt. Er is een stereotype van hoe golfers zich kleden, maar dat begint te vervagen. Wel verwachtingen, meestal verwacht men als je zegt dat je golft dat je een snob bent. Natuurlijk zijn er wel merken en verschillen. Zo is er het duurste merk Calloway: wie daarmee rondloopt, heeft geld.
BESLUIT
De clichés over golfers lijken te verdwijnen. Afin, of toch de belichaming ervan. Het doelpubliek verschuift, en zo ook de gemiddelde golfer. Wanneer je zegt dat je golft, blijft dat een zeker effect hebben, mensen hebben er automatisch verwachtingen bij. Maar de mensen die aan die verwachtingen voldoen, beginnen minder voor te komen.
